Technische definitie
Kalium is een meting van de concentratie opgeloste kaliumionen (K⁺) in het water van de verwarmingsinstallatie, uitgedrukt in milligram per liter (mg/L).
Kalium komt van nature in water voor als een opgelost, positief geladen ion, al varieert de concentratie naargelang de waterbron en de lokale geologie. Het kan ook in het water van de verwarmingsinstallatie terechtkomen via chemische behandelingsproducten, reinigingsmiddelen, vulwater of andere bronnen van verontreiniging. Kalium is een van de opgeloste kationen die bijdragen aan de totale ionensamenstelling van water.
In een verwarmingsinstallatie is kalium vooral nuttig als indicator voor de waterchemie en mogelijke toevoeging van chemicaliën. In tegenstelling tot calcium en magnesium wordt kalium normaal niet beschouwd als een ion dat de waterhardheid veroorzaakt, en het vormt niet rechtstreeks klassieke kalkaanslag.
Volgens de huidige laboratoriumgegevens van Fernox is de aanbevolen kaliumconcentratie voor deze wateranalyseparameter minder dan 125 mg/L.
Vereenvoudigde definitie
Kalium is een opgelost mineraal dat van nature in het vulwater aanwezig kan zijn of erin terecht kan komen via chemische behandelingen of verontreiniging.
Kalium veroorzaakt normaal zelf geen kalkaanslag, maar door het te meten kun je veranderingen in het water van de installatie opsporen. De meting kan ook nuttige informatie geven over de waterbron, de behandelingsgeschiedenis en de algemene chemische toestand van de installatie.
Kalium is nuttig omdat een verhoogde of onverwachte concentratie erop kan wijzen dat de chemische samenstelling van het water in het verwarmingssysteem veranderd is.
Een afwijkend kaliumresultaat kan wijzen op:
Een van nature verhoogd kaliumgehalte in het oorspronkelijke vulwater.
Toevoeging van een behandelings- of reinigingsproduct dat kalium bevat.
Restanten van chemicaliën na de reiniging of het onderhoud van het systeem.
Verontreiniging door een andere water- of chemische bron.
Veranderingen in het systeem na het aftappen, spoelen of opnieuw vullen.
Stijgende concentraties opgeloste zouten in het circulerende water.
Een waterchemie die sterk verschilt van die van het oorspronkelijke vulwater.
Omdat kalium in water voorkomt als een opgelost ion, dragen kaliumhoudende zouten bij aan het totale gehalte aan opgeloste ionen in het systeemwater en verhogen ze dus de geleidbaarheid. Hoe belangrijk een verhoogd kaliumresultaat is, hangt echter sterk af van de chemische verbinding waaruit het kalium afkomstig is.
Kalium kan bijvoorbeeld voorkomen in verbindingen met carbonaat, hydroxide, chloride of andere ionen, die elk de waterchemie van het verwarmingssysteem op een andere manier kunnen beïnvloeden. Daarom is het belangrijk om de kaliumconcentratie niet te interpreteren zonder rekening te houden met de andere aanwezige parameters.
Kaliumtesten kunnen helpen om:
Een vollediger chemische vingerafdruk van het systeemwater op te stellen.
Verschillen vast te stellen tussen het vulwater en het circulerende systeemwater.
Bewijs te leveren van chemische toevoegingen of verontreiniging.
Het onderzoek naar ongebruikelijke resultaten voor geleidbaarheid of alkaliniteit te ondersteunen.
Onverwachte veranderingen na reiniging, behandeling of onderhoud vast te stellen.
Te bevestigen of de waterchemie binnen het aanbevolen bereik van Fernox blijft.
Bij laboratoriumtests van Fernox wordt kalium als afzonderlijke parameter gemeten. Momenteel wordt <125 mg/L als aanbevolen waarde gehanteerd.
Kalium moet daarom samen met parameters zoals natrium, geleidbaarheid, chloride, M-alkaliniteit, P-alkaliniteit en indicatoren voor behandelingschemicaliën worden beoordeeld om de algemene chemische toestand van het water in het verwarmingssysteem vast te stellen.
Kalium mag normaal gezien niet afzonderlijk worden beoordeeld. Een verhoogde kaliumconcentratie betekent niet automatisch dat er sprake is van corrosie, kalkaanslag of een ander probleem met het systeem.
In tegenstelling tot calcium en magnesium is kalium zelf geen mineraal dat traditioneel voor hardheid zorgt. Hoe belangrijk een hoge meetwaarde is, hangt af van de stof waaraan het kalium gebonden is en van de invloed die die stof heeft op de waterchemie van het volledige systeem.
Een verhoogde kaliumwaarde in combinatie met een aanzienlijke stijging van de geleidbaarheid, alkaliniteit, chloride of pH kan bijvoorbeeld meer nuttige diagnostische informatie opleveren dan de kaliumconcentratie alleen.
Het is ook nuttig om de meetwaarde te vergelijken met die van het oorspronkelijke vulwater en eerdere resultaten van het systeemwater. Een sterke stijging van het kaliumgehalte nadat het systeem gevuld is, kan wijzen op de toevoeging van een chemisch product of een andere bron van opgeloste zouten.
Fernox beveelt momenteel een kaliumconcentratie aan van minder dan 125 mg/L. Resultaten boven deze waarde moeten dus worden beoordeeld samen met de overige laboratoriumparameters en de bekende behandelingsgeschiedenis van het systeem.
