Technische definitie
Fosfor is een meting van de concentratie van fosforhoudende verbindingen in het water van het verwarmingssysteem, uitgedrukt in milligram per liter (mg/L).
In gesloten verwarmingssystemen kan fosfor van nature in lage concentraties aanwezig zijn in het vulwater, maar het kan ook worden toegevoegd via fosfaathoudende corrosieremmers, reinigingsmiddelen, behandelingschemicaliën of verontreiniging.
Fosfor is daarom vaak nuttig als een parameter voor behandeling en diagnose. Wanneer er een behandelingschemie op basis van fosfaat wordt gebruikt, kan de fosforconcentratie helpen om de aanwezigheid of concentratie van die behandeling aan te geven. Onder bepaalde waterchemische omstandigheden kan fosfaat ook reageren met metalen of mineralen die hardheid veroorzaken, en bijdragen aan de vorming van neerslag of afzettingen.
Vereenvoudigde definitie
Fosfor meet de hoeveelheid fosforhoudend materiaal in het systeemwater.
Het kan afkomstig zijn uit het oorspronkelijke vulwater of uit behandelingschemicaliën voor verwarmingssystemen, vooral producten die fosfaten bevatten. Door dit te testen, kun je helpen achterhalen hoe het systeem behandeld is en of er ongebruikelijke chemische concentraties of afzettingen aanwezig zijn.
Fosfor is nuttig omdat de concentratie ervan informatie kan geven over de chemische behandeling en de algemene toestand van het water in het verwarmingssysteem.
Een afwijkend of onverwacht fosforresultaat kan wijzen op:
De aanwezigheid van een fosfaathoudende corrosieremmer of behandelingsproduct.
Onjuiste of overmatige dosering van een behandelingsproduct.
Verdunning van een fosfaathoudende behandeling na herhaaldelijk bijvullen.
Restanten van reinigingschemicaliën die na onderhoud van het systeem achterblijven.
Verontreiniging door een andere chemische stof of waterbron.
Veranderingen in de behandelingschemie na het aftappen, spoelen of opnieuw vullen.
Van nature aanwezig fosfaat of fosfor in het oorspronkelijke vulwater.
Omstandigheden die de vorming van fosfaathoudende afzettingen kunnen bevorderen.
Fosfaatverbindingen kunnen in sommige formuleringen voor waterbehandeling worden gebruikt, omdat ze kunnen bijdragen aan corrosiebescherming, onder meer doordat ze een wisselwerking aangaan met metalen oppervlakken om beschermende lagen te helpen vormen.
Fosforhoudende verbindingen kunnen echter ook een wisselwerking aangaan met andere stoffen in het systeem. Zo kan fosfaat reageren met calcium, ijzer of andere metalen en relatief onoplosbare verbindingen vormen.
Als er neerslagvorming optreedt, kan dat bijdragen aan:
Afzettingen in het verwarmingssysteem.
Vervuiling van warmtewisselaars.
Beperkte doorstroming door nauwe waterkanalen.
Meer zwevende stoffen.
Minder goede warmteoverdracht.
Ophoping van materiaal in kleppen, pompen of andere onderdelen.
Fosfor kan ook bijzonder nuttig zijn als onderdeel van een chemische vingerafdruk van het systeem. Als het vulwater heel weinig fosfor bevat, maar het water in het circulerende systeem een aanzienlijk hogere concentratie bevat, kan dit wijzen op de toevoeging van een fosforhoudend behandelingsmiddel.
Omgekeerd kan een dalende fosforconcentratie, wanneer verwacht wordt dat er een bekende fosfaatinhibitor aanwezig is, helpen wijzen op verdunning of verlies van de behandeling, al hangt de juiste interpretatie af van de gebruikte samenstelling.
Fosfor moet daarom samen met parameters zoals molybdaat, natrium, geleidbaarheid, calcium, totale hardheid, zwevende stoffen, pH en inhibitorconcentratie worden bekeken om de behandelingsgeschiedenis en de algemene chemische samenstelling van het water in het verwarmingssysteem te beoordelen.
Fosfor mag normaal gezien niet afzonderlijk worden beoordeeld. De betekenis ervan hangt sterk af van welke fosforhoudende verbinding aanwezig is en waarom die aanwezig is.
Een relatief hoge fosforwaarde is niet automatisch een aanwijzing voor een probleem. Dat kan te verwachten zijn wanneer de installatie bewust behandeld is met een fosfaathoudende inhibitor of een ander behandelingsproduct.
Ook bevestigt de fosforconcentratie op zich niet of een corrosie-inhibitor correct werkt. Verschillende behandelingsproducten hebben verschillende chemische samenstellingen. Daarom moet de verwachte fosforconcentratie worden beoordeeld aan de hand van het gekende product, de aanbevolen dosering en het behandelingsregime.
Het is ook belangrijk om rekening te houden met mogelijke neerslagvorming. Als het fosforgehalte verhoogd is naast parameters zoals calcium, ijzer of zwevende stoffen, kan dat erop wijzen dat er zich fosfaathoudende afzettingen vormen.
Het resultaat is daarom vooral nuttig wanneer je het vergelijkt met de oorspronkelijke chemische samenstelling van het vulwater, eerdere testresultaten en de behandelingsproducten waarvan bekend is dat ze in de installatie aanwezig zijn.
