Technische definitie
Molybdeen is een meting van de concentratie van het element molybdeen (Mo) dat aanwezig is in het water van het verwarmingssysteem, uitgedrukt in milligram per liter (mg/L).
In gesloten verwarmingssystemen is molybdeen bijzonder relevant omdat molybdaatverbindingen gebruikt worden in bepaalde formuleringen van corrosieremmers. Wanneer een corrosieremmer op basis van molybdaat aan het systeemwater wordt toegevoegd, kan een elementaire laboratoriumanalyse het molybdeen detecteren dat met die behandeling verband houdt. ICP-AES is bijvoorbeeld een gevestigde analysetechniek om molybdeen als element in water te meten.
Laboratoriumgegevens van Fernox tonen dit verband met de behandeling aan. In een gepubliceerde proef voor systeemreiniging steeg het molybdeengehalte van nagenoeg nul in het vulwater tot 183.4 mg/L in het systeemwater na de reiniging en behandeling met Protector F1. Fernox beschreef het water na de behandeling als water met optimale gehaltes aan waterbehandelingsstoffen en gaf molybdeen daarbij specifiek als voorbeeld.
Molybdeen is dus vooral nuttig als indicator die verband houdt met de behandeling, omdat het helpt vast te stellen of er een corrosieremmer op basis van molybdaat aanwezig is en of de concentratie ervan overeenkomt met de gebruikte behandeling.
Vereenvoudigde definitie
Molybdeen is een element dat vaak voorkomt in bepaalde corrosieremmers voor verwarmingssystemen.
Door de aanwezige hoeveelheid te testen, kan je nagaan of het systeem de verwachte behandelingschemicaliën bevat en of die behandeling verdund, verloren gegaan of verkeerd gedoseerd kan zijn.
Molybdeen is belangrijk omdat het een nuttige aanwijzing kan geven over de aanwezigheid en concentratie van corrosiebescherming op basis van molybdaat in het verwarmingssysteem.
De gepubliceerde laboratoriumresultaten van Fernox geven aan dat de aanvaardbare molybdeenconcentratie “Afhankelijk van de behandeling” is, in plaats van één universele grenswaarde voor goed- of afkeuring vast te leggen. Dat komt doordat de verwachte concentratie afhangt van het inhibitorproduct en de dosering ervan in het systeem.
Een lage of onverwachte molybdeenwaarde kan wijzen op:
Onvoldoende inhibitor op basis van molybdaat in het systeem.
Verdunning van de behandeling doordat het systeem herhaaldelijk met vers water is bijgevuld.
Verlies van behandeld water door lekken, aftappen of onderhoud.
Een systeem dat opnieuw gevuld is zonder de juiste nieuwe dosering.
Een onjuiste initiële dosering van de behandeling.
Een wijziging in de chemische samenstelling van de behandeling sinds de vorige watertest.
Gebruik van een inhibitor die geen molybdaat bevat, in welk geval een lage molybdeenwaarde volledig te verwachten kan zijn.
Een uitzonderlijk hoge molybdeenwaarde kan wijzen op:
Een hoge concentratie van een behandelingsproduct dat molybdaat bevat.
Overdosering ten opzichte van het beoogde behandelingsniveau.
Concentratiewijzigingen als gevolg van de manier waarop het systeem gevuld of behandeld werd.
Het gebruik van een andere chemische stof met molybdaat dan verwacht.
Het is belangrijk om de juiste concentratie corrosieremmer te handhaven, want onvoldoende bescherming kan ervoor zorgen dat metalen onderdelen verder corroderen, wat mogelijk bijdraagt aan:
De vorming van ijzer- en magnetietslib.
Corrosie van radiatoren, leidingen en warmtewisselaars.
Een toename van opgeloste en zwevende corrosieproducten.
Koude plekken in radiatoren en een beperkte circulatie.
Vervuiling van pompen, kleppen en warmtewisselaars.
Een lager rendement van het verwarmingssysteem.
Lekkages en vroegtijdige defecten aan onderdelen.
Een analyse van molybdeen kan dus bijzonder waardevol zijn om na te gaan of de gekende inhibitorbehandeling nog in de juiste concentratie aanwezig is. Uit een gepubliceerde proef van Fernox bleek dat de hoeveelheid molybdeen aanzienlijk toenam na een behandeling met Protector F1. Fernox bracht dit in verband met optimale concentraties van de behandelingsstoffen en het naleven van de aanbevelingen van Fernox.
Bij de beoordeling van de systeembescherming moet molybdeen dus samen met parameters zoals molybdaat, pH, ijzer, koper, aluminium, geleidbaarheid, zwevende stoffen en andere metingen in verband met inhibitoren worden bekeken.
Molybdeen mag normaal gezien niet op zichzelf worden beoordeeld. De betekenis ervan hangt sterk af van het behandelingsproduct dat in het verwarmingssysteem wordt gebruikt.
Een lage molybdeenconcentratie betekent niet automatisch dat het systeem niet behandeld is. Sommige corrosie-inhibitoren gebruiken een andere chemische samenstelling en bevatten weinig of geen molybdeen. Omgekeerd kan een hoge molybdeenwaarde perfect verwacht zijn wanneer een correct gedoseerde behandeling op basis van molybdaat aanwezig is. Daarom geeft Fernox aan dat het aanbevolen molybdeengehalte afhankelijk is van de behandeling.
Het is ook belangrijk om een onderscheid te maken tussen molybdeen en molybdaat:
Molybdeen (Mo) geeft de hoeveelheid van het elementaire molybdeenbestanddeel aan die het laboratorium heeft vastgesteld.
Molybdaat (MoO₄²⁻) verwijst naar het volledige chemische ion dat molybdeen en zuurstof bevat.
De twee waarden zijn dus verwant, maar numeriek niet onderling uitwisselbaar. Als het laboratorium beide waarden rapporteert, moet je rekening houden met de eenheden en de analytische berekening voordat je de resultaten vergelijkt.
De nuttigste interpretatie krijg je door molybdeen te vergelijken met het gekende inhibitorproduct en de dosering, eerdere testresultaten, het resultaat van het vulwater en andere corrosie-indicatoren.
