Technical definition
Hardness Deposition is a calculated percentage used to indicate the extent to which hardness-forming minerals have deposited from the system water as scale, rather than remaining dissolved in circulation.
In heating systems, hardness is primarily associated with minerals such as calcium and magnesium. Under suitable conditions—particularly elevated temperature and favourable alkalinity/pH chemistry—these minerals can become less soluble and form solid deposits on internal surfaces. Fernox specifically uses Hardness Deposition % as a laboratory water-testing parameter, and Fernox technical guidance describes it as a means of determining the extent of limescale within a system. (Fernox)
Unlike Total Hardness, which describes the concentration of hardness-forming minerals remaining in the water, Hardness Deposition % is intended to provide an indication of how much hardness may already have been lost from the water through deposition within the heating system.
Simplified definition
Hardness Deposition % indicates how much of the hardness in the water may have turned into limescale inside the heating system.
A higher percentage suggests that more hardness-forming minerals have deposited onto components such as the boiler or heat exchanger instead of remaining dissolved in the water.
Hardness Deposition is important because it can help identify whether limescale is forming or has formed within the heating system, even where the circulating water itself may no longer contain particularly high levels of dissolved hardness.
Dit is belangrijk omdat zodra calcium en andere mineralen die hardheid veroorzaken zich afzetten op interne oppervlakken, hun concentratie in het circulerende water kan afnemen. Alleen kijken naar de huidige hardheid kan daarom een onvolledig beeld geven van de eerdere blootstelling van het systeem aan hard water.
Een verhoogde uitslag voor hardheidsafzetting kan wijzen op:
Kalkaanslagvorming in het verwarmingssysteem.
Afzetting van hardheidsmineralen op oppervlakken met hoge temperaturen, zoals warmtewisselaars van de ketel.
Een geschiedenis van vullen of bijvullen met hard leidingwater.
Waterchemische omstandigheden die de neerslag van calciumcarbonaat bevorderen.
Geleidelijke ophoping van kalkaanslag in nauwe waterkanalen.
Een mogelijke noodzaak tot nader onderzoek, reiniging of ontkalking.
Volgens de technische richtlijnen van Fernox kan kalkaanslag verwarmingssystemen nadelig beïnvloeden door te zorgen voor inefficiënte warmteoverdracht, verstoppingen en meer ketelgeluid. Kalkaanslag in een warmtewisselaar kan een ongelijkmatige isolerende laag vormen tussen het water en het warmteoverdrachtoppervlak.
Hardheidsafzetting kan daarom bijdragen aan:
Verminderde efficiëntie van de warmteoverdracht.
Hoger energieverbruik.
Beperkte waterdoorstroming.
Plaatselijke oververhitting van warmteoverdrachtsoppervlakken.
Meer geluid van de boiler of warmtewisselaar.
Verminderde prestaties van het apparaat.
Verstoppingen in smalle waterkanalen.
Meer belasting van systeemcomponenten.
Een kortere levensduur van componenten of apparaten wanneer de kalkaanslag ernstig wordt.
Kalkaanslag in verwarmingssystemen is vooral belangrijk rond warmtewisselaars, omdat kalk zich eerder afzet op hete oppervlakken. Fernox merkt ook op dat kalkafzetting die de prestaties van het systeem kan beïnvloeden, al kan ontstaan in water met een relatief lage hardheid. (Fernox)
Het percentage hardheidsafzetting moet doorgaans niet op zichzelf worden beoordeeld. Het is een afgeleide indicator en moet worden bekeken in samenhang met parameters zoals totale hardheid, calcium, M-alkaliniteit, P-alkaliniteit, pH en geleidbaarheid om te begrijpen waarom er mogelijk hardheidsafzetting optreedt.
Een hoog percentage hardheidsafzetting betekent niet noodzakelijkerwijs dat er momenteel grote hoeveelheden losse kalkafzetting in het water circuleren. Het geeft daarentegen aan dat hardheid mogelijk uit de oplossing is verwijderd en op de interne oppervlakken van het systeem is afgezet.
Dit onderscheid is belangrijk: de opgeloste hardheid in een systeem kan relatief laag zijn doordat een deel van de oorspronkelijke hardheid zich al als kalkafzetting heeft afgezet.
Het resultaat moet daarom worden geïnterpreteerd in de context van de hardheid van het oorspronkelijke vulwater, de huidige chemische samenstelling van het systeemwater, de systeemtemperatuur, de vereisten van het apparaat en de geldende richtlijnen voor waterkwaliteit.
