Technische definitie
Fosfor is een meting van de concentratie van fosforhoudende verbindingen in het water van het verwarmingssysteem, uitgedrukt in milligram per liter (mg/L).
In gesloten verwarmingssystemen kan fosfor van nature in lage concentraties voorkomen in het vulwater, maar het kan ook worden ingebracht via fosfaathoudende corrosieremmers, reinigingsmiddelen, behandelingschemicaliën of verontreinigingen.
Fosfor is daarom vaak een nuttige parameter voor behandeling en diagnose. Wanneer een fosfaatgebaseerde behandelingschemie wordt gebruikt, kan de fosforconcentratie helpen om de aanwezigheid of concentratie van die behandeling aan te geven. Onder bepaalde waterchemische omstandigheden kan fosfaat ook reageren met metalen of mineralen die hardheid veroorzaken, en bijdragen aan de vorming van neerslag of afzettingen.
Vereenvoudigde definitie
Fosfor meet de hoeveelheid fosforhoudend materiaal in het systeemwater.
Het kan afkomstig zijn uit het oorspronkelijke vulwater of uit behandelingschemicaliën voor verwarmingssystemen, met name producten die fosfaten bevatten. Door dit te testen, kun je helpen vaststellen hoe het systeem is behandeld en of er mogelijk ongebruikelijke chemische concentraties of afzettingen aanwezig zijn.
Fosfor is nuttig omdat de concentratie informatie kan geven over de chemische behandeling en de algehele toestand van het water in het verwarmingssysteem.
Een afwijkende of onverwachte fosforuitslag kan wijzen op:
De aanwezigheid van een fosfaathoudende corrosieremmer of behandelingschemicalie.
Onjuiste of overmatige dosering van een behandelingsproduct.
Verdunning van een fosfaathoudend behandelingsproduct na herhaald bijvullen.
Achtergebleven reinigingschemicaliën na onderhoud aan het systeem.
Verontreiniging door een andere chemische stof of waterbron.
Veranderingen in de behandelingschemie na het aftappen, doorspoelen of opnieuw vullen.
Van nature aanwezig fosfaat of fosfor in het oorspronkelijke vulwater.
Omstandigheden die de vorming van fosfaathoudende afzettingen kunnen bevorderen.
Fosfaatverbindingen kunnen in sommige formuleringen voor waterbehandeling worden gebruikt, omdat ze kunnen bijdragen aan corrosiebescherming, onder meer doordat ze een wisselwerking aangaan met metalen oppervlakken en zo helpen beschermende films te vormen.
Fosforhoudende verbindingen kunnen echter ook een wisselwerking aangaan met andere stoffen in het systeem. Fosfaat kan bijvoorbeeld reageren met calcium, ijzer of andere metalen en relatief slecht oplosbare verbindingen vormen.
Als er neerslagvorming optreedt, kan dit bijdragen aan:
Afzettingen in het verwarmingssysteem.
Vervuiling van warmtewisselaars.
Beperkte doorstroming door nauwe waterkanalen.
Meer zwevende stoffen.
Verminderde warmteoverdracht.
Ophoping van materiaal in kleppen, pompen of andere onderdelen.
Fosfor kan ook bijzonder nuttig zijn als onderdeel van een chemische vingerafdruk van het systeem. Als het vulwater zeer weinig fosfor bevat, maar het circulerende systeemwater een aanzienlijk hogere concentratie bevat, kan dit wijzen op de toevoeging van een fosforhoudende behandelingschemicalie.
Omgekeerd kan een dalende fosforconcentratie, wanneer bekend is dat er een fosfaatgebaseerde inhibitor aanwezig hoort te zijn, wijzen op verdunning of verlies van de behandeling, hoewel de juiste interpretatie afhangt van de gebruikte formulering.
Fosfor moet daarom samen met parameters zoals molybdaat, natrium, geleidbaarheid, calcium, totale hardheid, zwevende stoffen, pH en inhibitorconcentratie worden beoordeeld bij het vaststellen van de behandelingsgeschiedenis en de algehele chemie van het water in het verwarmingssysteem.
Fosfor moet normaal gesproken niet op zichzelf worden beoordeeld. De betekenis ervan hangt sterk af van welke fosforhoudende verbinding aanwezig is en waarom deze aanwezig is.
Een relatief hoge fosforwaarde is niet automatisch een aanwijzing voor een probleem. Dit kan worden verwacht wanneer het systeem bewust is behandeld met een fosfaathoudende corrosieremmer of ander behandelingsproduct.
Evenmin geeft de fosforconcentratie op zichzelf uitsluitsel over de vraag of een corrosieremmer naar behoren werkt. Verschillende behandelingsproducten gebruiken verschillende chemische samenstellingen. Daarom moet de verwachte fosforconcentratie worden beoordeeld aan de hand van het bekende product, de aanbevolen dosering en het behandelingsregime.
Het is ook belangrijk om rekening te houden met de mogelijkheid van neerslagvorming. Als het fosforgehalte verhoogd is naast waarden zoals Calcium, IJzer of Zwevende stoffen, kan dit erop wijzen dat zich fosfaathoudende afzettingen vormen.
Het resultaat is daarom vooral nuttig wanneer het wordt vergeleken met de oorspronkelijke chemische samenstelling van het vulwater, eerdere testresultaten en de bekende behandelingsproducten die in het systeem aanwezig zijn.
