Technische definitie
Berekende totale opgeloste stoffen (TDS) is een geschatte meting van de totale concentratie opgeloste ionische stoffen in het water van het verwarmingssysteem, uitgedrukt in milligram per liter (mg/L).
Deze opgeloste stoffen kunnen bestaan uit calcium, magnesium, natrium, kalium, chloride, sulfaat, bicarbonaat, carbonaat en opgeloste behandelingschemicaliën, samen met andere oplosbare zouten en mineralen.
Het woord ‘berekend’ is belangrijk. In plaats van het water fysiek te verdampen en het achtergebleven opgeloste materiaal te wegen, wordt de berekende TDS normaal gesproken afgeleid van de elektrische geleidbaarheid van het water, met behulp van een geschikte omrekeningsfactor:
Berekende TDS (mg/L) ≈ geleidbaarheid (µS/cm) × omrekeningsfactor
De exacte omrekeningsfactor hangt af van de ionische samenstelling van het water. Gepubliceerde analytische richtlijnen plaatsen de omrekeningsfactoren van geleidbaarheid naar TDS doorgaans in het bereik van ongeveer 0,55–0,8, wat aantoont dat TDS berekend op basis van geleidbaarheid een schatting is en geen directe meting.
Fernox Laboratories vermeldt specifiek ‘Totale opgeloste stoffen (berekend)’ als een van de algemene waterkwaliteitsparameters.
Vereenvoudigde definitie
Totale opgeloste stoffen geeft je een idee van hoeveel opgelost materiaal er ongeveer aanwezig is in het water van het verwarmingssysteem.
Dit omvat opgeloste zouten, mineralen en behandelingschemicaliën die niet per se zichtbaar zijn in het water. Een hoge of veranderende TDS-waarde kan erop wijzen dat het systeemwater meer opgelost materiaal bevat dan verwacht en kan helpen bij het opsporen van verontreiniging, onvoldoende doorspoeling of veranderingen in de waterchemie.
TDS is belangrijk omdat het een nuttige algemene indicatie geeft van de hoeveelheid opgelost materiaal in het systeemwater.
TDS identificeert niet één specifieke chemische stof, maar geeft een brede indicatie van de concentratie opgeloste zouten en behandelingschemicaliën.
Een afwijkende of onverwacht hoge TDS-waarde kan wijzen op:
High concentrations of dissolved salts or minerals in the filling water.
Residual cleaning chemicals remaining after a system clean.
Insufficient flushing following chemical cleaning.
High concentrations of treatment chemicals.
Contamination from another water or chemical source.
Repeated topping-up with mains water.
Concentration of dissolved substances within the system over time.
Changes in system-water chemistry since the system was originally filled.
Introduction of hard or highly mineralised filling water.
An unexpected increase in dissolved corrosion products or other ionic substances.
One particularly important use of TDS in heating systems is assessing whether a system has been adequately flushed following chemical cleaning.
Fernox specifically states that the primary use of its TDS Meter is to determine whether a system has been correctly flushed after chemical cleaning by comparing the TDS readings of the mains water and the system water.
Als het inkomende vulwater bijvoorbeeld een relatief lage TDS heeft, maar het systeemwater na het reinigen aanzienlijk hoger blijft, kan dit erop wijzen dat er reinigingsmiddel, opgeloste verontreinigingen of andere chemische resten in het systeem zijn achtergebleven.
Een verhoogd gehalte aan opgeloste stoffen kan ook de algemene eigenschappen van het systeemwater beïnvloeden, omdat opgeloste ionen van invloed zijn op de elektrische geleidbaarheid en het elektrochemische gedrag. De geleidbaarheid neemt toe naarmate de concentratie opgeloste ionische stoffen stijgt.
Het testen van berekende TDS kan daarom helpen om:
Te beoordelen of een systeem goed is doorgespoeld.
Het systeemwater te vergelijken met het oorspronkelijke vulwater.
Onverwachte veranderingen in het gehalte aan opgeloste mineralen of zouten op te sporen.
Mogelijke chemische verontreiniging te identificeren.
Veranderingen na reiniging, behandeling of onderhoud te volgen.
Een ongewoon hoge geleidbaarheidswaarde beter te interpreteren.
Een completer beeld te krijgen van de algehele kwaliteit van het systeemwater.
Systemen te identificeren waarvoor mogelijk verdere chemische analyse nodig is.
TDS moet daarom worden beschouwd naast parameters zoals geleidbaarheid, chloride, natrium, kalium, calcium, magnesium, sulfaten en behandelingsgerelateerde metingen bij de beoordeling van de algehele chemische samenstelling van het systeemwater.
Berekende TDS moet normaal gesproken niet op zichzelf worden beoordeeld, en een hoge waarde betekent niet automatisch dat het water in het verwarmingssysteem ongeschikt is.
Dit is vooral belangrijk omdat ook nuttige behandelingschemicaliën bijdragen aan de TDS. Een correct behandeld systeem met corrosieremmer, glycol of andere opgeloste behandelingschemicaliën kan een hogere TDS hebben dan het onbehandelde vulwater.
De samenstelling van het opgeloste materiaal is daarom vaak belangrijker dan de totale hoeveelheid.
Het is ook belangrijk om onderscheid te maken tussen berekende TDS, geleidbaarheid en zwevende stoffen:
Berekende TDS geeft een schatting van de concentratie opgeloste stoffen in het water.
Geleidbaarheid meet hoe goed de opgeloste ionen ervoor zorgen dat het water elektriciteit geleidt.
Zwevende stoffen zijn onopgeloste deeltjes zoals slib, roest en corrosieresten.
Een systeem kan dus helder ogend water met zeer weinig zwevende stoffen hebben, maar toch een hoge TDS, omdat opgeloste zouten en chemicaliën onzichtbaar zijn.
Omgekeerd kan sterk verontreinigd of slibhoudend water veel zwevende stoffen bevatten zonder dat de berekende TDS-waarde evenredig toeneemt.
Omdat de berekende TDS-waarde wordt afgeleid van de geleidbaarheid, moet deze ook worden beschouwd als een schatting en niet als een directe gravimetrische meting. De relatie tussen geleidbaarheid en TDS varieert afhankelijk van de aanwezige ionen. Analytische richtlijnen geven aan dat de omrekeningsfactoren aanzienlijk kunnen variëren, afhankelijk van de samenstelling van het water.
Voor de Fernox App moet de omrekeningsfactor die door het Fernox-laboratorium wordt gebruikt daarom als gezaghebbende basis dienen voor elke berekende waarde of bijbehorende goedkeurings-/afkeuringsgrens, in plaats van een algemene omrekening van geleidbaarheid naar TDS toe te passen.
De nuttigste interpretatie krijg je door TDS te vergelijken met het oorspronkelijke resultaat van het vulwater, de geleidbaarheid, bekende behandelingsproducten en eerdere resultaten van het systeemwater.
