Definicja techniczna
Molibden oznacza stężenie pierwiastka molibdenu (Mo) obecnego w wodzie w instalacji grzewczej, wyrażone w miligramach na litr (mg/L).
W zamkniętych instalacjach grzewczych molibden ma szczególne znaczenie, ponieważ związki molibdenianowe są stosowane w niektórych preparatach hamujących korozję. Po dodaniu inhibitora na bazie molibdenianów do wody w instalacji laboratoryjna analiza pierwiastkowa pozwala wykryć molibden związany z tym środkiem. ICP-AES to przykładowa uznana technika analityczna służąca do pomiaru zawartości molibdenu jako pierwiastka w wodzie.
Dane laboratoryjne Fernox potwierdzają związek między zastosowanym środkiem a wynikiem. W opublikowanej próbie czyszczenia instalacji poziom molibdenu wzrósł z wartości bliskiej zeru w wodzie użytej do napełnienia do 183.4 mg/L w wodzie w instalacji po czyszczeniu i zastosowaniu środka Protector F1. Fernox opisał wodę po zastosowaniu środka jako zawierającą optymalne poziomy substancji używanych do uzdatniania wody, podając molibden jako konkretny przykład.
Molibden jest zatem przede wszystkim wskaźnikiem związanym z zastosowanym środkiem, który pomaga ustalić, czy w instalacji obecny jest inhibitor zawierający molibdeniany oraz czy jego stężenie odpowiada zastosowanemu preparatowi.
Uproszczona definicja
Molibden to pierwiastek często występujący w niektórych inhibitorach korozji stosowanych w instalacjach grzewczych.
Badanie jego ilości może pomóc ustalić, czy w instalacji znajduje się oczekiwany środek uzdatniający oraz czy jego stężenie nie uległo zmniejszeniu wskutek rozcieńczenia, ubytku lub nieprawidłowego dawkowania.
Molibden jest ważny, ponieważ może dostarczyć użytecznych informacji o obecności i stężeniu ochrony antykorozyjnej na bazie molibdenianów w instalacji grzewczej.
Opublikowane wyniki badań laboratoryjnych Fernox określają dopuszczalne stężenie molibdenu jako „Zależy od zastosowanego środka”, zamiast wyznaczać jeden uniwersalny próg zaliczenia lub niezaliczenia. Wynika to z faktu, że oczekiwane stężenie zależy od rodzaju i dawki inhibitora obecnego w instalacji.
Niski lub nieoczekiwany wynik pomiaru molibdenu może wskazywać na:
Niewystarczającą ilość inhibitora na bazie molibdenianów w instalacji.
Rozcieńczenie środka w wyniku wielokrotnego uzupełniania instalacji świeżą wodą.
Utratę uzdatnionej wody wskutek wycieku, spuszczania wody lub konserwacji.
Ponowne napełnienie instalacji bez prawidłowego uzupełnienia dawki środka.
Nieprawidłową początkową dawkę środka uzdatniającego.
Zmianę składu chemicznego środka uzdatniającego od czasu poprzedniego badania wody.
Zastosowanie inhibitora, który nie zawiera molibdenianów, w takim przypadku niski wynik pomiaru molibdenu może być całkowicie spodziewany.
Niezwykle wysoki wynik pomiaru molibdenu może wskazywać na:
Wysokie stężenie środka do uzdatniania zawierającego molibdenian.
Przedawkowanie w stosunku do docelowego poziomu uzdatniania.
Zmiany stężenia wynikające z historii napełniania lub uzdatniania systemu.
Zastosowanie innego środka chemicznego zawierającego molibdenian niż oczekiwano.
Utrzymywanie prawidłowego stężenia inhibitora korozji jest ważne, ponieważ niewystarczająca ochrona może prowadzić do postępu korozji elementów metalowych, przyczyniając się potencjalnie do:
Powstawania osadu żelaza i magnetytu.
Korozji grzejników, instalacji rurowej i wymienników ciepła.
Zwiększonej ilości rozpuszczonych i zawieszonych produktów korozji.
Zimnych stref w grzejnikach i ograniczonego obiegu.
Zanieczyszczenia pomp, zaworów i wymienników ciepła.
Obniżenia sprawności systemu grzewczego.
Wycieków i przedwczesnego uszkodzenia elementów.
Badanie zawartości molibdenu może być zatem szczególnie przydatne przy ocenie, czy znany inhibitor jest nadal obecny w odpowiednim stężeniu. Opublikowane przez Fernox badanie wykazało znaczny wzrost zawartości molibdenu po zastosowaniu preparatu Protector F1 i powiązało go z optymalnym poziomem składników preparatu oraz zgodnością z zaleceniami Fernox.
Przy ocenie ochrony instalacji należy zatem uwzględniać molibden wraz z takimi parametrami jak molibdenian, pH, żelazo, miedź, aluminium, przewodność, zawiesiny i inne pomiary związane z inhibitorami.
Zawartości molibdenu zazwyczaj nie należy oceniać w oderwaniu od innych parametrów. Jej znaczenie w dużym stopniu zależy od preparatu użytego w instalacji grzewczej.
Niskie stężenie molibdenu nie oznacza automatycznie, że instalacja nie została zabezpieczona. Niektóre inhibitory korozji wykorzystują alternatywne rozwiązania chemiczne i mogą zawierać niewiele molibdenu lub nie zawierać go wcale. Z kolei wysoki wynik pomiaru molibdenu może być całkowicie spodziewany, jeśli zastosowano preparat na bazie molibdenianu w odpowiedniej dawce. Dlatego Fernox określa zalecany poziom molibdenu jako zależny od zastosowanego preparatu.
Ważne jest również rozróżnienie między molibdenem a molibdenianem:
Molibden (Mo) oznacza ilość pierwiastkowego molibdenu wykrytą przez laboratorium.
Molibdenian (MoO₄²⁻) oznacza cały jon chemiczny zawierający molibden i tlen.
Te dwie wartości są zatem powiązane, ale nie można ich stosować zamiennie w obliczeniach liczbowych. Jeśli laboratorium podaje obie wartości, przed porównaniem wyników należy uwzględnić jednostki i sposób obliczeń analitycznych.
Najbardziej miarodajną interpretację uzyskasz, porównując zawartość molibdenu z zastosowanym preparatem inhibitora i jego dawką, wcześniejszymi wynikami badań, wynikiem badania wody uzupełniającej oraz innymi wskaźnikami korozji.
