Definicja techniczna
Azotany to pomiar stężenia rozpuszczonych jonów azotanowych (NO₃⁻) obecnych w wodzie w instalacji grzewczej, wyrażonego w miligramach na litr (mg/L).
Azotany występują naturalnie w wodzie i powstają w wyniku utleniania związków zawierających azot, takich jak amoniak. Ich stężenie w wodzie wodociągowej lub wodzie używanej do napełniania instalacji zależy więc od źródła wody i lokalnych warunków środowiskowych.
W analizie wody w instalacji grzewczej azotany są przede wszystkim parametrem informacyjnym i diagnostycznym. Badania laboratoryjne Fernox obejmują oznaczanie azotanów jako jednego z powszechnie występujących anionów za pomocą chromatografii jonowej, a w aktualnych raportach laboratoryjnych Fernox azotany są klasyfikowane jako „Informacja” — nie stosuje się do nich uniwersalnego kryterium zaliczenia lub niezaliczenia na podstawie stężenia.
Uproszczona definicja
Azotany to substancja rozpuszczona w wodzie, która może naturalnie występować w wodzie używanej do napełniania instalacji grzewczej.
Badanie azotanów pomaga określić skład chemiczny i historię wody w instalacji. Nieoczekiwana różnica w porównaniu z pierwotną wodą używaną do napełnienia instalacji może wskazywać na zmianę składu chemicznego wody albo wprowadzenie innej wody lub substancji chemicznej.
Azotany są przydatne, ponieważ stanowią część ogólnego profilu chemicznego wody w instalacji grzewczej i mogą pomóc wykryć różnice między wodą krążącą w instalacji a wodą użytą pierwotnie do jej napełnienia.
Nietypowy lub nieoczekiwany wynik oznaczenia azotanów może wskazywać na:
Naturalnie podwyższone stężenie azotanów w wodzie z sieci wodociągowej lub wodzie użytej do napełnienia instalacji.
Późniejsze wprowadzenie innego źródła wody.
Częste uzupełnianie lub ponowne napełnianie wodą o innym składzie chemicznym.
Wprowadzenie środka chemicznego zawierającego azotany, jeśli ma to zastosowanie.
Pozostałości środków chemicznych po czyszczeniu lub uzdatnianiu — w zależności od użytych produktów.
Zanieczyszczenie pochodzące z innego źródła wody lub substancji chemicznych.
Zmiany zawierających azot związków w wodzie w instalacji.
Różnica między obecnym składem chemicznym wody w instalacji a wcześniejszymi wynikami laboratoryjnymi.
Opublikowany przez Fernox przykład analizy laboratoryjnej pokazuje, że parametr ten ma charakter diagnostyczny. W tej analizie azotany odnotowano obok azotynów i siarczanów, a ich wynik oznaczono jako „Informacyjnie” zamiast określać dla niego dopuszczalny limit.
Azotany występują również w postaci rozpuszczonych jonów, a zatem zwiększają ogólną zawartość jonów w wodzie. Ich wpływ należy jednak rozpatrywać w ramach szerszego profilu przewodności i składu chemicznego wody zamiast interpretować go w oderwaniu od pozostałych parametrów.
Badanie stężenia azotanów może zatem pomóc w:
Określ właściwości chemiczne pierwotnej wody napełniającej.
Porównaj wodę napełniającą z wodą krążącą w instalacji.
Zidentyfikuj niewyjaśnione zmiany składu wody.
Wspomóż badania dotyczące zanieczyszczenia lub zmian źródła wody napełniającej.
Dostarcz dodatkowego kontekstu przy interpretacji pomiarów przewodności, azotynów, chlorków, siarczanów i innych rozpuszczonych jonów.
Azotany należy zatem traktować przede wszystkim jako pomocniczy parametr diagnostyczny, a nie jako samodzielny, bezpośredni wskaźnik powstawania kamienia lub korozji w typowej instalacji grzewczej.
Azotanów zazwyczaj nie należy oceniać w oderwaniu od innych parametrów, a ich obecność nie oznacza automatycznie problemu z instalacją grzewczą.
Fernox obecnie klasyfikuje azotany jako „informacyjne”, co oznacza, że nie ma jednego uniwersalnego stężenia Fernox określającego wynik pozytywny lub negatywny, które miałoby zastosowanie do wszystkich instalacji.
Ważne jest również rozróżnienie między azotanami i azotynami:
Azotan (NO₃⁻) jest stosunkowo stabilną, utlenioną formą azotu i może naturalnie występować w wodzie użytej do napełnienia systemu.
Azotyn (NO₂⁻) jest innym związkiem chemicznym i może mieć inne znaczenie w chemii uzdatniania wody, w tym być stosowany w niektórych preparatach hamujących korozję.
Dlatego tych dwóch wyników nie należy traktować zamiennie.
Wyższe stężenie azotanów w wodzie obiegowej niż w pierwotnej wodzie użytej do napełnienia systemu może uzasadniać dalsze badania, ale samo w sobie nie świadczy o korozji, zanieczyszczeniu ani nieskuteczności uzdatniania. Wynik jest najbardziej przydatny w porównaniu ze stężeniem azotanów w wodzie użytej do napełnienia systemu, wcześniejszymi wynikami badań, stężeniem azotynów, przewodnością oraz znaną historią uzdatniania wody w systemie.
