Definicja techniczna
Azotyny to pomiar stężenia rozpuszczonych jonów azotynowych (NO₂⁻) obecnych w wodzie w systemie grzewczym, wyrażonego w miligramach na litr (mg/L).
Azotyn to reaktywny jon zawierający azot, różniący się chemicznie od azotanu (NO₃⁻). Może występować jako produkt pośredni podczas przemian różnych związków azotu, a ostatecznie może zostać utleniony do azotanu.
W zamkniętych systemach grzewczych azotyny mogą pochodzić z wody użytej do napełnienia, zanieczyszczeń, zmian chemicznych lub mikrobiologicznych zachodzących w wodzie albo określonych preparatów do uzdatniania. W przeszłości w niektórych zamkniętych systemach grzewczych i chłodniczych stosowano inhibitory korozji oparte na azotynach, choć wiele nowoczesnych produktów do uzdatniania jest specjalnie opracowanych bez ich zawartości. W swoich wytycznych technicznych Fernox uwzględnia obecność produktów do uzdatniania zawierających azotyny; na przykład środka DS-10 nie wolno mieszać z produktami zawierającymi azotyny.
Analiza laboratoryjna Fernox obejmuje azotyny jako osobny parametr jakości wody. W aktualnych opublikowanych wynikach badań laboratoryjnych Fernox azotyny są klasyfikowane jako „Informacyjnie”, a nie według uniwersalnego stężenia granicznego określającego wynik pozytywny lub negatywny.
Uproszczona definicja
Azotyn to rozpuszczony związek azotu, który może być obecny w wodzie użytej do napełnienia lub przedostać się do systemu za sprawą określonych środków chemicznych do uzdatniania lub zmian zachodzących w wodzie systemowej.
Badanie azotynów pomaga lepiej poznać chemię wody w systemie i historię jej uzdatniania. Nieoczekiwany poziom może wskazywać, że woda uległa zmianie lub że w systemie może być obecny środek chemiczny zawierający azotyny.
Azotyny są przydatne, ponieważ mogą dostarczyć informacji o chemicznym uzdatnianiu wody w instalacji grzewczej, jej zanieczyszczeniu i zmianach jej składu chemicznego. Laboratoria Fernox uwzględniają w zakresie badań analitycznych związki azotu, takie jak azotany i azotyny.
Nieprawidłowy lub nieoczekiwany wynik badania azotynów może wskazywać na:
Obecność inhibitora korozji zawierającego azotyny lub innej substancji chemicznej używanej do uzdatniania.
Pozostałości substancji chemicznych użytych podczas wcześniejszego uzdatniania.
Wprowadzenie innej substancji chemicznej lub innego źródła wody.
Zmiany w przemianach związków azotu w wodzie instalacyjnej.
Przemiany chemiczne lub mikrobiologiczne innych związków zawierających azot.
Zanieczyszczenie wprowadzone podczas napełniania, konserwacji lub serwisowania.
Znaczną różnicę między wodą krążącą w instalacji a pierwotną wodą użytą do jej napełnienia.
Jeśli stosowany jest znany inhibitor na bazie azotynów, stężenie azotynów może dostarczyć przydatnych informacji o obecności tego środka lub jego rozcieńczeniu. Z kolei jeśli oczekuje się, że stosowany środek nie zawiera azotynów, ich znaczące stężenie może uzasadniać dalsze poszukiwanie jego źródła. Dostępne są nowoczesne płyny do zamkniętych obiegów grzewczych, które zawierają pakiety inhibitorów bez azotynów, co pokazuje, że oczekiwany wynik w dużej mierze zależy od stosowanej chemii uzdatniania.
Azotyny są również chemicznie mniej utlenione niż azotany i mogą zostać przekształcone w azotany w procesie utleniania. Porównanie azotynów i azotanów łącznie może zatem dostarczyć bardziej użytecznych informacji diagnostycznych niż rozpatrywanie każdego z tych pomiarów osobno.
Badanie azotynów może zatem pomóc w:
Scharakteryzowaniu ogólnego profilu chemicznego wody w instalacji.
Porównaniu wody krążącej w instalacji z wodą używaną do jej pierwotnego napełnienia.
Identyfikacji możliwych środków chemicznych użytych do uzdatniania.
Wykrywaniu nieoczekiwanych zmian składu chemicznego wody.
Wspieraniu badań dotyczących zanieczyszczeń lub nietypowych przemian azotu w wodzie.
Interpretacji innych parametrów, takich jak azotany, przewodność i pomiary związane z inhibitorami.
W opublikowanym przez Fernox przykładzie badania laboratoryjnego azotany i azotyny oznaczono oddzielnie, a każdy z tych parametrów sklasyfikowano jako „Informacyjnie”.
Azotyny należy zatem oceniać przede wszystkim łącznie z takimi parametrami jak azotany, przewodność, pH, molibdenian, molibden, fosfor, bor i inne wskaźniki związane z uzdatnianiem podczas oceny ogólnego stanu instalacji i historii jej uzdatniania.
Azotynów zazwyczaj nie należy oceniać w oderwaniu od innych parametrów, a ich obecność nie oznacza automatycznie problemu z instalacją grzewczą.
Znaczenie wyniku pomiaru azotynów zależy w dużej mierze od zastosowanego preparatu, wody użytej do napełnienia instalacji i jej historii. W instalacji celowo zabezpieczonej inhibitorem zawierającym azotyny można spodziewać się ich mierzalnego stężenia. Jeśli nie użyto preparatu zawierającego azotyny, nieoczekiwany wynik może wymagać dalszej analizy.
W aktualnych opublikowanych danych laboratoryjnych firmy Fernox azotyny są sklasyfikowane jako „informacyjne”, co oznacza, że w tej analizie nie stosuje się jednego uniwersalnego stężenia granicznego Fernox określającego wynik pozytywny lub negatywny.
Ważne jest również, aby odróżniać azotyny od azotanów:
Azotyn (NO₂⁻) to bardziej reaktywna, pośrednia forma azotu.
Azotan (NO₃⁻) to forma o wyższym stopniu utlenienia, na ogół bardziej stabilna chemicznie w wodzie natlenionej. Azotyny mogą utleniać się do azotanów.
Oba pomiary są więc ze sobą powiązane, ale nie są zamienne.
Najbardziej miarodajna interpretacja wynika z porównania azotynów z pierwotnym wynikiem badania wody użytej do napełnienia instalacji, stężeniem azotanów, znanymi zastosowanymi preparatami, wcześniejszymi wynikami badań laboratoryjnych oraz pozostałymi parametrami chemicznymi wody w instalacji.
