Teknik tanım
M-Alkalinite, ısıtma sistemi suyunun toplam asit nötrleştirme kapasitesinin ölçüsüdür ve litre başına miligram kalsiyum karbonat (CaCO₃) cinsinden ifade edilir. Suda bulunan alkali türlerin, başlıca bikarbonat, karbonat ve yüksek pH seviyelerinde hidroksit iyonlarının toplam katkısını gösterir.
“M”, titrasyon sırasında metil oranj son noktasına veya bunun modern eşdeğerine kadar ölçülen alkaliniteyi ifade eder ve genellikle toplam alkalinite ölçüsü olarak kullanılır.
Bir ısıtma sisteminde M-Alkalinite, suyun pH değişikliklerine karşı koyma kapasitesini gösterir. Bu nedenle sistem suyunun genel kimyasal kararlılığını ve korozyona ya da kireç oluşumuna olası katkısını değerlendirirken önemli bir parametredir.
Basitleştirilmiş tanım
M-Alkalinite, sistem suyunun asitlik ve pH değişikliklerine ne ölçüde karşı koyabildiğini ölçer.
Bu değer esas olarak suda doğal olarak bulunan bikarbonat ve karbonatlardan etkilenir. Doğru alkalinite seviyesi su kimyasının kararlı kalmasına yardımcı olurken, alışılmadık derecede yüksek veya düşük seviyeler korozyon, kireç oluşumu veya kararsız pH gibi sorunlara yol açabilir.
M-Alkalinite, ısıtma sistemi suyunun tamponlama kapasitesini ve kimyasal kararlılığını etkilediği için önemlidir. Su kimyasının kararlı tutulması; kazanların, ısı eşanjörlerinin, radyatörlerin, boru tesisatının ve sistemin diğer bileşenlerinin korunmasına yardımcı olur.
Anormal bir M-Alkalinite sonucu şunlara işaret edebilir:
Düşük tamponlama kapasitesi, bu da sistem suyunun pH değerindeki hızlı değişikliklere daha duyarlı olabileceği anlamına gelir.
Yüksek oranda saflaştırılmış, demineralize edilmiş veya başka bir nedenle düşük alkaliniteli olan ve doğal tamponlama kapasitesi yetersiz dolum suyu.
Yüksek seviyelerde bikarbonat veya karbonat; şebeke dolum suyundan kaynaklanır.
Sisteme düzenli olarak taze şebeke suyu eklenmesi.
Arıtma ürünlerinin veya kirlenmenin neden olduğu su kimyasındaki değişiklikler.
Özellikle su sertliğinin ve sıcaklığın da yüksek olduğu durumlarda karbonat kireci oluşma olasılığını artırabilecek koşullar.
pH değerinin kararsız hâle gelmesi veya uygun aralığın dışına çıkması durumunda korozyon riskinin artmasına katkıda bulunabilecek su kimyası.
Yüksek alkalinite tek başına mutlaka bir sorun oluşturmaz. Ancak yüksek kalsiyum sertliği ve yüksek sıcaklıklarla bir araya geldiğinde, kazan ısı eşanjörleri gibi ısı transfer yüzeylerinde kalsiyum karbonat kireci oluşma olasılığını artırabilir.
Öte yandan, çok düşük alkalinite, sistemin pH değişikliklerine karşı koyma kapasitesinin daha düşük olduğu anlamına gelir. Bu durum su kimyasını daha kararsız hâle getirebilir ve pH uygun olmayan bir aralığa kayarsa korozyon riskini artırabilir.
Bu nedenle, ısıtma sistemi suyunun genel durumunu değerlendirirken M-Alkalinite; pH, iletkenlik, kalsiyum sertliği, inhibitör konsantrasyonu ve metal seviyeleri gibi parametrelerle birlikte değerlendirilmelidir.
M-Alkalinite normalde tek başına değerlendirilmemelidir. Uygun alkalinite seviyesi; doldurma suyunun kaynağı, sistem malzemeleri, arıtma yöntemi ve geçerli su kalitesi yönergeleri gibi faktörlere bağlıdır.
Alkalinite ile pH arasındaki farkı ayırt etmek de önemlidir. pH, suyun belirli bir andaki asidik veya alkalin olma durumunu ölçerken alkalinite, suyun pH değerindeki bir değişime direnme kapasitesini ölçer.
Bu nedenle bir sistemin pH değeri kabul edilebilir düzeydeyken alkalinitesi olağan dışı derecede yüksek veya düşük olabilir. En yararlı değerlendirme, M-Alkaliniteyi diğer su kalitesi parametreleri ve ısıtma sisteminin özellikleriyle birlikte ele alır.
